جزء ( قسمت ) چهارم - مرزهاى آن 143 - بدان - خداوند ما و تو را راهنمايى كناد [ پ r 28 ] - مرزهاى اين قسمت در جنوب پايان سرزمين عراق و گردنهء برادع « 1 » است ، و مرز آن در شمال انتهاى سرزمين ديلم و ابتداى سرزمين صقالبه ( اسلاوها ) مىباشد ، و در مغرب كوه‌هاى شام ، و در مشرق سدّ يأجوج و مأجوج و كوهى كه از جنوب و شمال اين سدّ را احاطه كرده است . و اين جزء به سه ناحيه تقسيم مىشود : ناحيهء اوّل : بلخشان « 2 » 144 - شامل سرزمين نيشابور و سجستان و طبريه « 3 » است . از شهرهاى مشهور در اين ناحيه : رأس العين « 4 » ، نيشابور ، باب الأبواب « 5 » ، شهر بلخشان « 6 » و شهر

--> ( 1 ) . ' Akabat al - Baradi ; cf . E . I 2 . , I , 324 , Par H . W . Glidden . ( 2 ) . Balkashan . ( 3 ) . اطلاعات زهرى دربارهء ناحيه اوّل بلخشان بسيار ضعيف و براساس گفته‌هاى نادرست است ، نيشابور يكى از چهار ربع خراسان است و به مركزيت شهر نيشابور و سجستان هم ايالتى است در جنوب خراسان كه ارتباطى با گفته زهرى و تقسيم وى از سرزمين‌ها ندارد و طبريه شهرى است در اردوگاه اردن در سرزمين شام كه هيچ‌گونه ارتباطى با نيشابور خراسان و ايالت سيستان ندارد . و شهرهايى را هم كه زهرى در اين ناحيه نام برده هيچ كدام با هم ارتباط جغرافيايى نزديك و حتى در يك اقليم جغرافيايى نيستند و هر كدام از نظر مسافت هم نزديكى چندانى ندارند . ( 4 ) . Ra'sal - 'Ayn . رأس العين در جزيره واقع در شمال عراق است ( ر . ك : سرزمين‌هاى خلافت شرقى ، ص 92 ) . ( 5 ) . Bab al - 'Abwab ; cf . E . I 2 . , I , 858 , Par D . M . Dunlop . اين شهر در ايالت الرّان واقع است نه در نيشابور و سيستان ( ر . ك : مسالك و ممالك ، اصطخرى ، صص 156 و 157 ) ، ( به صورت دربند ضبط شده است ) . ( 6 ) . بدخشان ، اقليمى است جداگانه كه در ايالت خراسان واقع است شهرها و روستاها دارد ، قصبهء